Moet er een rol voor huisartsen bij abortussen zijn? | Belicons

Moet er een rol voor huisartsen bij abortussen zijn?

Geplaatst op: 
dinsdag 28 juni 2016

E-mail deze pagina

Dit e-mailadres wordt alleen gebruikt om deze e-mail succesvol te kunnen versturen.
Moet er een rol voor huisartsen bij abortussen zijn?

Gisterochtend hoorde ik tijdens het Radio 1 journaal dat Minister Schippers wil dat de abortuspil via de huisarts te krijgen is. Dat heeft ze dit het voorjaar al laten weten, maar nu wil ze er via wetswijziging werk van maken.

Daar schrok ik wel van. Kun je straks echt naar de huisarts voor een receptje abortuspil? Dit lijkt mij daar een veel te grote beslissing voor. Hoe ziet minister Schippers dit voor zich?

Argumenten van de minister:

  • Huisartsen zeggen dat ze de abortuspil in de eerste 16 dagen veilig kunnen voorschrijven. Er moet nog wel duidelijkheid komen over wat huisartsen wel en niet mogen.
  • De huisarts kent de specifieke vrouw beter dan een anonieme abortuskliniek.
  • Dit geeft de vrouw meer keuze en dat is fijn omdat ze in een moeilijke situatie zit.

 

Tijdens Het Vragenuurtje 31 maart 2015 werd dit onderwerp ook al besproken. Toen zei de minister dat ze wil dat de uitvoering van zwangerschapsafbrekingen aan drie dingen moeten blijven voldoen:

  • Het moet veilig zijn
  • Het moet van hoge kwaliteit zijn
  • En de zorgvuldigheidsafspraken moeten in acht genomen worden. Hiermee bedoelt ze de bedenktijd

Peiling: Abortus moet niet te gemakkelijk gemaakt worden

Peiling: Abortus moet niet te gemakkelijk gemaakt worden

Lees de blog bij deze peiling https://www.belicons.nl/nl/blog/abortuspil

Poll: It shouldn't be too easy to get an abortion

Poll: It shouldn't be too easy to get an abortion

Read the blog that goes with this poll https://www.belicons.nl/en/blog/abortion-pill

Body 2: 

De brief is mooier dan verwacht

Op zich klinkt de brief van de minister anders dan ik had verwacht. Ik had verwacht dat het vooral zou gaan om vrijheid voor de vrouw. Dat vrouwen gewoon hun zwangerschap moeten kunnen afbreken zonder enige belemmering. Maar ze lijkt ook echt de meerwaarde van een zorgvuldig traject bij zwangerschapsafbreking te zien en van de rol van de huisarts daarin. En dat valt me reuze mee.

Maar hierdoor ben ik er nog niet helemaal van overtuigd dat haar voorstel ook echt goed is. Laten we nog eens beter bekijken wat het voorstel allemaal betekent.

Het geven van een abortuspil is meer dan het lijkt

Het grote geheel

We hebben het over de vraag of een huisarts ook een abortuspil mag voorschrijven. Sommige mensen zien het ook als niet meer dan dat. Ik las een reactie van een huisarts die vond dat hij vrijheid zou moeten hebben om alle recepten te kunnen voorschrijven die hij nodig vindt. Op dit medicijn rust een verbod en dat is volgens hem onzin.

Maar is dat wel zo? Nee, dat denk ik niet. Het geven van een abortuspil is een onderdeel van een veel groter iets. En dat geeft de minister zelf al aan door de criteria veiligheid, zorgvuldigheid en bedenktijd belangrijk te noemen. Het gaat om het afbreken van een zwangerschap, ook al is het kindje nog heel klein. Dat bekent dat een mensje in wording nooit geboren zal worden. En een vrouw die hier heel wat psychische problemen aan over kan houden.

Het doel van een overtijdsbehandeling of abortus

Het doel van een overtijdsbehandeling of abortus is dus ook niet om alleen een zwangerschap af te breken, maar om zo goed mogelijk met het ontstane probleem om te gaan. Daarom wordt er ook eerst gekeken of de vrouw wel echt zelf haar zwangerschap wil afbreken en niet gedwongen wordt. En wordt er gekeken of er alternatieven zijn, bijvoorbeeld dat de vrouw financieel geholpen wordt of dat ze het kind ter adoptie wil afstaan.

Als dit doel bij elke vrouw die vraagt om zwangerschapsafbreking zo goed mogelijk bereikt wordt, dan worden er meer kinderen geboren, omdat er altijd vrouwen zijn die alternatieven blijken te hebben. En dan houden er minder vrouwen psychische problemen aan over. Dit betekent dat de vraag die gesteld moet worden is: wat is de beste manier om de situatie van een ongewenste zwangerschap zo goed mogelijk op te lossen? Via de huisarts, via een abortus kliniek of via de mogelijkheid van de keuze tussen beide?

Op zoek naar voor- en tegenargumenten

Om over bovenstaande vraag goed na te kunnen denken, ben ik op zoek gegaan naar argumenten voor of tegen deze wetswijziging vanuit allerlei perspectieven: 'gewone mensen', medici, filosofen, etc. En dat leverde veel meer op dan dat ik had verwacht. En dan kunnen we drie concrete vragen stellen:

  1. Wat lost het op?
    • De argumenten van de minister

      De minister geeft eigenlijk maar twee argumenten waarom het belangrijk is dat huisartsen de abortuspil straks ook mogen voorschrijven:

      • De huisarts kan een belangrijke rol spelen omdat hij/zij de vrouw en haar situatie beter kent dan een arts in een abortuskliniek.
      • Ze wil dat vrouwen zelf kunnen kiezen welke vorm van begeleiding ze het liefste hebben; de bekende huisarts of een anonieme kliniek.
    • Een argument van Lagro-Janssen

      Toine Lagro-Janssen geeft in Medisch Contact het argument dat de route via de huisarts vrouwen die seksueel worden misbruikt of slachtoffer zijn van geweld helpt omdat zij bij hun huisarts terecht kunnen voor een behandeling.

  2. Wat zijn de sociale gevolgen?

    Waar ik verder weinig over heb kunnen vinden is welke gevolgen dit in de maatschappij als geheel zal gaan hebben. Het zou interessant zijn als iemand dat nog zou gaan onderzoeken.

    Laat ik eens een voorzet geven:

    • Gevolgen voor de vrouw

      Douwe Verkuyl ziet het gevaar dat vrouwen vaker gedwongen kunnen gaan worden om onbeschermde seks te hebben. De gedachte kan dan zijn dat het probleem met één bezoek aan de huisarts is opgelost. Dus waarom dan de moeite doen om voorbehoedsmiddelen te gebruiken?

    • Gevolgen voor de man

      Eigenlijk komt de man in deze discussies nooit voor. Maar er zullen op deze manier ook steeds meer kinderen van mannen niet geboren worden. Hoe is dit voor hen (als ze daarachter komen)?

    • Gevolgen voor hoe we naar het leven kijken

      De laatste jaren maken we het steeds gemakkelijker om het leven te beëindigen, zowel aan het begin als aan het einde. Niet dat dit verkeerd is, maar het zou goed kunnen zijn om ook meer aandacht te hebben voor de waarde van het leven.

      Want nu zijn we nog wel bezig met het zoeken naar alternatieven. Maar wat als het steeds gemakkelijker wordt om het leven te beëindigen? Gaan we dan niet ook het leven op een gegeven moment steeds minder belangrijk vinden?

    En er zijn vast nog meer redenen om nog eens goed te kijken naar de sociale gevolgen van deze pil.

  3. Kunnen huisartsen dit ook zorgvuldig doen?

    Laten we eens bekijken wat het voor een huisarts inhoudt om de abortuspil voor te schrijven:

    • Tijd

      Voordat de abortuspil voorgeschreven kan worden moet de arts eerst goed met de vrouw bespreken of ze dit echt zelf wil en of ze geen alternatieven heeft. Dus de vrouw zal minstens een dubbele afspraak moeten krijgen en misschien nog een keer moeten terugkomen om hierover na te kunnen denken. Dat kost veel tijd. Heeft een huisarts die tijd er zomaar?

      Huisartsen zijn vaak al heel druk, maar deze vraag kan niet even wachten, want als de vrouw meer dan 16 dagen overtijd is, dan mag de huisarts de zwangerschap niet meer afbreken. Ook na de wetswijziging niet.

    • Apparatuur

      Er moet ook worden vastgesteld hoe oud het kindje is. Daarvoor is apparatuur nodig die de meeste huisartsen niet hebben. Is het realistisch om alle huisartsen te vragen zulke apparatuur aan te schaffen?

    • Kennis en ervaring

      Om zo'n gesprek over zwangerschapsafbreking goed te kunnen voeren is het belangrijk dat de arts daar genoeg kennis en ervaring voor heeft. De beroepsgroep van huisartsen zegt dat artsen hiervoor aparte scholing kunnen krijgen. Maar huisartsen zullen, als deze wetswijziging doorgaat, gemiddeld 2 keer per jaar met deze vraag geconfronteerd gaan worden. Dan kunnen ze wel een cursus volgen, maar veel ervaring zullen ze op deze manier niet opdoen. Gaat het ze dan wel lukken om hier goed mee om te gaan?

    • Goede arts-patiënt relatie

      De minister en de beroepsgroep van huisartsen gaan er vanuit dat een huisarts de thuissituatie van een vrouw goed kent en haar daardoor adequaat kan helpen. Maar de laatste jaren verandert de relatie tussen arts en patiënt nogal.

      De samenleving verandert; mensen worden mondiger en patiënten dus ook. Zodoende zullen steeds meer vrouwen deze pil gewoon gaan eisen in plaats van een heel gesprek erover te willen voeren. Ik kan me voorstellen dat dit in de huisartsenpraktijk een groter probleem is dan in een kliniek. Mensen zijn nou eenmaal gewend om eerder in te gaan tegen iemand die ze kennen, dan tegen een vreemde. Hoe worden huisartsen hierin geholpen?

      Daarbij verandert er veel rond zorgverzekeringen. Huisartsen krijgen steeds meer papierwerk en dat gaat af van de aandacht die ze aan de patiënt kunnen geven. Dit roept de vraag op of huisartsen hun patiënten echt zo goed kennen als de minister en de beroepsgroep van huisartsen denken.

De overwegingen van de minister zijn dus interessanter dan ik in eerste instantie dacht. Maar er blijven voor mij nog te veel vragen over het zomaar eens met haar te zijn. Hopelijk wordt daar goed over nagedacht voordat deze wetswijziging ingaat. Als die ooit ingaat.

Wat denk jij? Vind jij deze wetswijziging juist wel een goed idee? Of moeten we hier niet aan beginnen? Laat het hieronder weten, of op het forum!

Watch the vlog that goes with this blog:

De vlog bij deze blog maak ik snel!

Blijf op de hoogte van wat er op Belicons gebeurt en schrijf je in voor mijn maandelijkse nieuwsbrief!

Bekijk ook de vlog bij deze blog: 

Betutteling hebben we soms nou eenmaal nodig

Soms zeggen we dat bepaalde regels betuttelend zijn. We vinden dan we dat we zulke keuzes zelf zouden moeten kunnen maken. Maar ik denk dat we betutteling soms nodig hebben. Het helpt ons om keuzes te maken waarvan we wel weten dat ze goed zijn, maar die we toch niet uit onszelf maken.» Watch this vlog

Andere blogs van dit thema: 

De knutselembryo: klinkt onschuldig, maar is dat het ook?

Wetenschappers hebben het voor elkaar gekregen dat ze door wat cellen aan elkaar te plakken synthetische embryo's kunnen maken. En dat kan ons allerlei goede dingen opleveren. Dat is natuurlijk...» Read this blog

Heeft de NIPT-test wel meer voor- dan nadelen?

Ik hoorde een filosoof zeggen dat het beter is om minder kinderen met ernstige beperkingen geboren te laten worden. Dat vind ik een heel vreemde uitspraak. Natuurlijk...» Read this blog

Vlogs van dit thema: 

De wetenschap moet soms ook even pas op de plaats maken

In mijn blog schreef ik dat de wetenschap soms ook even pas op de plaats moet maken. Dat voelde wel vreemd omdat de wetenschap ons natuurlijk heel veel heeft gebracht in de afgelopen eeuwen en wie zou dat willen tegenhouden. Toch blijken wetenschappelijke ontwikkelingen niet alleen maar positief te zijn en het daarom goed is als ethici en politici eerst de kans krijgen om er goed over na te...» Watch this vlog

Laten we mensen met beperkingen helpen alles uit zichzelf te halen

De overheid denkt erover na om de NIPT test aan alle zwangere vrouwen te gaan aanbieden. Grote kans dat er dan vrijwel geen kinderen met het downsyndroom geboren zullen gaan worden. Daarom in deze vlog een heel aantal voorbeelden van succesvolle en gelukige mensen met down. Willen we echt dat deze mensen niet mee geboren gaan worden?» Watch this vlog