Waarom blijft de overheid zo sterk vertrouwen op cijfers? | Belicons

Waarom blijft de overheid zo sterk vertrouwen op cijfers?

Geplaatst op: 
dinsdag 26 februari 2019

E-mail deze pagina

Dit e-mailadres wordt alleen gebruikt om deze e-mail succesvol te kunnen versturen.
Waarom blijft de overheid zo sterk vertrouwen op cijfers?

Fotograaf: Ecole polytechnique Université Paris-Saclay

In de afgelopen jaren worden we regelmatig geconfronteerd met cijfers van de overheid waar mensen in het land het niet mee eens zijn. Denk aan de geluidsoverlast van Schiphol. Volgens de overheid valt dat binnen de normen, maar omwonenden van Schiphol denken daar heel anders over.

Denk ook aan de aardbevingen in Groningen. Jarenlang is gezegd dat het allemaal wel meeviel en nog steeds is er veel discussie over welke huizen nog te redden zijn en welke niet. Opnieuw zien we dat de overheid op basis van cijfers een heel andere mening heeft dan Nederlandse burger.

En dan nu de discussies over de berekeningen van de stijging van de energiekosten dit jaar en de kosten van de energietransitie.

Steeds weer zegt de overheid dat het wel meevalt, maar wij worden toch geconfronteerd met heel andere ervaringen. Wat moeten we daarvan denken? Is het zo dat de overheid ons gewoon voor de gek houdt? Zijn cijfers niet te vertrouwen en begrijpt de overheid dat niet? Of is er nog wat anders aan de hand?

 

Peiling: De overheid heeft teveel vertrouwen in cijfers

Peiling: De overheid heeft teveel vertrouwen in cijfers

Poll: The government has too much trust in numbers

Poll: The government has too much trust in numbers

Read the blog that goes with this poll https://www.belicons.nl/en/blog/numbers-and-governments

Body 2: 

Normaal gesproken kijk ik in mijn blogs naar de argumenten van degene waar ik het niet mee eens ben. Door de argumenten van diegene te lezen kan ik erachter komen of diegene toch een punt heeft of niet. Maar in dit geval kom ik niet zomaar aan die argumenten, dus in plaats daarvan zal ik me proberen in te leven in de gedachten van onze ministers en staatssecretarissen.

Ik kan me namelijk goed voorstellen dat de overheid ons niet bewust voor de gek wil houden met hun berekeningen. Toch valt het wel op dat wanneer ze ernaast zitten dit erg vaak ten nadele van ons is. Hoe zit dat? Ik denk dat dit te maken heeft met een combinatie van dat de overheid te weinig beseft dat ook in berekeningen vooronderstellingen zitten en dat ze bepaalde dingen gewoon heel erg graag willen.

Rekenmodellen zijn niet neutraal. Wanneer je iets met een model wilt uitrekenen, dan kijk je door de bril van dat model naar de werkelijkheid en niet naar de werkelijkheid zelf. Dat is een groot verschil. Een rekenmodel bepaalt bijvoorbeeld welke factoren wel en niet worden meegenomen in de berekeningen en hoe belangrijk de verschillende factoren zijn. Dat kan een goed beeld geven van hoe iets zit, maar het kan er ook naast zitten.

Natuurlijk zijn rekenmodellen wel belangrijk. Wanneer je iets over de toekomst wilt weten, dan kun je niet even met een tijdmachine de toekomst in om te kijken hoe het allemaal zal gaan en dus moet je wel met behulp van rekenmodellen proberen te voorspellen wat er gaat gebeuren. En ook als het gaat om grote gebieden, zoals in Groningen of rondom Schiphol, dan is het veel goedkoper en gemakkelijker om uit te rekenen wat de impact zal dan overal meetinstrumenten neer te zetten om te meten hoe het daadwerkelijk zit.

Dus op zich ben ik niet tegen het gebruik van rekenmodellen. Maar, wanneer er aanwijzingen zijn dat de uitkomst van een berekening niet klopt, bijvoorbeeld omdat er veel klachten binnenkomen, dan is er reden om toch te gaan meten om zo de berekeningen te controleren.

Hier gaat het volgens mij verkeerd. Wanneer de overheid aanwijzingen krijgt dat er iets niet klopt, blijft ze vertrouwen op haar berekeningen en controleert ze niet of nauwelijks of de klachten terecht zijn. En soms worden er wel metingen gedaan, maar dan worden deze aan de kant geschoven. Dat zou niet moeten gebeuren.

Dan is het belangrijk dat de ministers en staatssecretarissen beseffen dat hun rekenmodellen er ook echt naast kunnen zitten en dat ze eerlijk zijn over hoe graag ze iets willen. Want als ze iets heel graag willen en hun modellen bevestigen dat het kan, maar ze niet beseffen dat hun modellen ernaast kunnen zitten, dan wordt een gesprek met ze wel heel moeilijk.

Wat dat betreft denk ik dat een verplichte cursus filosofie van de wiskunde voor ministers en staatssecretarissen best een goed idee zou zijn. Dan leren ze dat hun rekenmodellen ook vooronderstellingen bevatten en dat die soms gecontroleerd moeten worden met metingen. En dus dat ze die metingen dan ook heel serieus moeten nemen.

Dan is het alleen nog maar de vraag of ze bereidt zijn om iets niet door te laten gaan als blijkt dat het echt niet goed is, zoals de groei van Schiphol. Of dat zo is, dat kunnen we merken als we goed naar ze luisteren: houden ze vast aan hun rekenmodellen of doen ze ook echte metingen en nemen ze die ook serieus?

Wat denk jij? Hoe kunnen we onze ministers en staatssecretarissen duidelijk maken dat echte metingen soms meer kunnen zeggen dan kun rekenmodellen? Laat het hieronder weten, of op het forum!

Watch the vlog that goes with this blog:

De vlog bij deze blog maak ik snel!

Blijf op de hoogte van wat er op Belicons gebeurt en schrijf je in voor mijn maandelijkse nieuwsbrief!

Andere blogs van dit thema: 

Stappentellers: dè manier om meer te bewegen?

Om ons te stimuleren om meer te bewegen zijn stappentellers bedacht. 10.000 stappen per dag en je beweegt genoeg, is het idee. Ik heb zo’n ding eens uitgeprobeerd en merk dat het ook een heel...» Read this blog

Kan een hoofddoek onderdeel zijn van het politie-uniform?

Vorige week bleek dat de Amsterdamse politietop nadenkt over het toestaan van hoofddoeken bij de politie. Dit leidde tot een enorme discussie tussen voor- en tegenstanders. Er is best wel wat voor...» Read this blog

Vlogs van dit thema: 

Technische oplossingen helpen niet om meer te bewegen

Veel mensen die meer willen bewegen maken vaak enthousiast gebruik van allerlei apparaten. Maar ik geloof daar niet zo in. Apparaten kunnen ons wel ondersteunen, maar niet motiveren.» Watch this vlog

Wees kritisch over cijfers!

Mijn vlogs gaan over dingen die we maken. Naast objecten vallen cijfers daar ook in, want cijfers en berekeningen kunnen heel wat doen in ons leven en met ons als mens. Hoe denk jij hierover, laat het weten. De uitzending van nieuwsuur waar ik in de vlog naar verwijs, vind je hier.» Watch this vlog