Het strafrechtelijk aanklagen van tabaksproducenten: onbegonnen werk of moedige strijd? | Belicons

Het strafrechtelijk aanklagen van tabaksproducenten: onbegonnen werk of moedige strijd?

Geplaatst op: 
donderdag 22 februari 2018

E-mail deze pagina

Dit e-mailadres wordt alleen gebruikt om deze e-mail succesvol te kunnen versturen.
Het strafrechtelijk aanklagen van tabaksproducenten: onbegonnen werk of moedige strijd?

In 2016 is advocate Bénédicte Ficq een strafzaak tegen de tabaksindustrie begonnen. Dat is uniek. In het buitenland zijn al heel wat civiele rechtszaken tegen de tabaksindustrie uitgevochten, maar er is nog nooit geprobeerd om ze te vervolgen volgens het wetboek van strafrecht, wat zou betekenen dat deze industrie crimineel genoemd kan worden.

Mij leek dat op zich geen moeilijke zaak. Wie willens en wetens een dodelijk product op de markt brengt, is toch crimineel? Maar toch besloot de rechter afgelopen week anders: ‘Roken is dodelijk en het ontwerp van sigaretten draagt daaraan bij, maar de tabaksproducenten handelen volgens het OM niet in strijd met de wet- en regelgeving’

Dat heeft me wel flink verbaasd, maar het verbaasde me nog veel meer dat er ook heel wat mensen zijn die dit een prima uitkomst vinden. Veel mensen wijzen erop dat rokers elke keer als ze een sigaret opsteken daar zelf voor kiezen terwijl ze weten hoe slecht dat voor ze is. Dus daar kunnen we de tabaksindustrie niet aansprakelijk voor stellen.

Ik begrijp die redenering wel, maar het blijft toch schuren dat een industrie legaal een product op de markt kan brengen dat heel schadelijk is voor mensen en velen ook dood. De wapenindustrie kan hun product ook niet zomaar vrij verkopen.

Waarom zou de tabaksindustrie wel of niet crimineel zijn?

Waarom wel?

Op de website van de initiatiefnemers van deze strafzaak kun je hier nog veel uitgebreider over lezen.

  1. De tabaksindustrie probeert vooral kinderen en jongeren te verleiden om te gaan roken en die kunnen de gevolgen hiervan nog niet overzien.
  2. De tabaksindustrie maakt gebruik van misleidende informatie op de verpakkingen.
  3. Daarbij stopt de tabaksindustrie steeds meer toevoegingen in de sigaret om het zo verslavend mogelijk te maken.
Waarom niet?
  1. Volgens het Openbaar Ministerie (OM) doet de tabaksindustrie niets wat niet mag volgens het wetboek van strafrecht.
  2. Rokers kiezen er zelf voor om te roken terwijl ze weten hoe slecht dat is. Dan geef je de industrie daar toch niet de schuld van!
  3. Vele mensen zijn wel gestopt met roken, dus blijkbaar is dat mogelijk. Dan is doorroken toch een vrije keuze.
  4. De gevolgen van roken zijn bekend, dus iedereen die in deze tijd begint doet dat tegen beter weten in.
  5. Als de tabaksindustrie vervolgd zou worden, wat volgt er daarna? Een aanklacht tegen de alcohol- en suikerindustrie?

 

Peiling: De tabaksindustrie moet harder aangepakt worden door de overheid

Peiling: De tabaksindustrie moet harder aangepakt worden door de overheid

Lees de blog bij deze peiling https://www.belicons.nl/nl/blog/tabak-wet

Poll: The government should be tougher on the tobacco industry

Poll: The government should be tougher on the tobacco industry

Lees de blog bij deze peiling https://www.belicons.nl/en/blog/tobacco-law

Body 2: 

Gaat dit om het wetboek van strafrecht of de macht van de tabaksindustrie?

Stel, ik breng vanaf vandaag een drankje op de markt waarvan ik weet dat mensen er erg ziek van zullen worden en velen erdoor zullen sterven. Zodra dat uitkomt zal ik waarschijnlijk meteen worden vervolgd, want ik heb willens en wetens mensen ziek gemaakt. Zou ik dan vrijgelaten worden als ik zou zeggen: ‘weet je wat, ik zet gewoon op de verpakking dat dit drankje slecht voor je gezondheid is, dan ben ik eerlijk en is het geen probleem!’?

Opvallend aan dit voorbeeld is dat mensen dit drankje al snel niet meer zullen kopen omdat ze weten dat het slecht voor ze is. Maar wanneer ik er toevoegingen in zou doen die het heel verslavend zou moeten dan ineens zou het voor veel mensen een stuk moeilijker worden om het niet te kopen. Op die manier doe ik er dan alles aan wat ik kan om mensen iets te laten drinken dat heel slecht voor hun gezondheid is. Zou ik daarvoor niet opgesloten moeten worden?

Gek genoeg accepteren we precies dit bij de tabaksindustrie. Volgens mij is de enige verklaring daarvoor dat ze een heel sterke lobby heeft die politici steeds weer zover weet te krijgen om hen hun gang te laten gaan. Bekijk hier mijn blog over de macht van de tabaksindustrie.

Hoewel het OM onafhankelijk zou moeten zijn vraag ik me heel sterk af in hoeverre de keuze om niet te vervolgen te maken heeft met de macht die de tabaksindustrie. Ik kan het eigenlijk niet anders verklaren. Maar desondanks blijven we denken dat de tabaksindustrie geen blaam treft en dat het de volledige verantwoordelijkheid is van de roker is.

Wiens verantwoordelijkheid is het dat iemand gaat roken?

Niemand kan ontkennen dat rokers elke keer zelf een sigaret opsteken. Maar voor mij is het te gemakkelijk om daarmee de verantwoordelijkheid volledig op de roker te leggen. Er zijn vrijwel geen volwassenen zijn die beginnen met roken. Het zijn kinderen en jongeren die beginnen. Deze jonge mensen kunnen de consequenties van het roken nog niet helemaal overzien omdat hun hersenen simpelweg nog niet volgroeid zijn. Ze kunnen de consequenties hiervan gewoonweg niet overzien. Dat zien we ook wanneer ze risicovol gedrag vertonen. Ook dan overzien ze de consequenties niet, omdat hun hersenen nog niet volgroeid zijn.

De meeste mensen beginnen dus niet weloverwogen, maar dan is het nog de vraag of ze later niet gewoon kunnen stoppen wanneer ze niet meer willen roken. Sommige mensen kunnen dat wel. Maar als we zien hoe moeilijk stoppen voor vele mensen is en hoe mensen ook na het stoppen soms toch weer naar een sigaret grijpen, dan is het te gemakkelijk om te zeggen dat het gewoon een vrije keuze is. De ene persoon is veel gevoeliger voor verslavingen dan de ander, dus we kunnen succesverhalen van mensen die gestopt zijn niet zomaar generaliseren op alle rokers.

Wat maakt tabak anders dan suiker en alcohol?

Het laatste belangrijke argument is nog de vergelijking tussen de tabaks- en alcohol- of suikerindustrie. Maar er zijn cruciale verschillen tussen deze industrieën. Suiker hebben we nodig om te kunnen leven en een beetje alcohol kan geen kwaad. Dus de producten van deze industrieën zijn bij normaal gebruik niet per definitie slecht voor ons en al helemaal niet dodelijk. Ook voegen de alcohol- en suikerindustrie niet honderden toevoegingen aan hun product toe om het zo verslavend mogelijk te maken. Zou dat wel zo zijn dan zouden de politiek en samenleving hier ook heel anders op reageren.

Dit is allemaal wel het geval bij de tabaksindustrie. Wanneer ze sigaretten met alleen tabak zouden verkopen dan zou het lang niet zo verslavend zijn. Daarbij zou het dan ook veel minder slecht voor onze gezondheid zijn en zouden mensen er veel gemakkelijker mee stoppen. Dat zou een heel andere discussie zijn. Dus ook wanneer de tabaksindustrie strafrechtelijk vervolgd zou worden, dan betekent dat nog niet dat de alcohol- en suikerindustrie  volgens ook vervolgd zouden moeten worden.

Bij deze strafzaak gaat het niet om het criminaliseren van tabak. Het gaat om het vervolgen van de industrie die van een sigaret veel meer maakt dan een omhulsel met tabak erin. Het is een enorm giftig en verslavend product dat ze proberen te verkopen aan mensen die de langer termijn consequenties van het nemen van een paar sigaretten met hun vrienden niet kunnen overzien. Ben je dan niet crimineel bezig? Ik zou denken van wel, want je probeert willens en wetens mensen op grote schaal ziek te maken. Als dat niet strafbaar is dan moet er echt iets veranderen in de wet.

Wat denk jij? Zou de tabaksindustrie strafrechtelijk vervolgd moeten kunnen worden? Of niet? Laat weten wat je denkt en waarom. Hieronder, of op het forum!

Watch the vlog that goes with this blog:

De vlog bij deze blog maak ik snel!

Blijf op de hoogte van wat er op Belicons gebeurt en schrijf je in voor mijn maandelijkse nieuwsbrief!

Bekijk ook de vlog bij deze blog: 

Moet het nemen van een sigaret een vrije keuze blijven?

Roken wordt steeds meer teruggedrongen en sommige mensen ergeren zich daar behoorlijk aan. Zij willen gewoon gezellig met anderen kunnen blijven roken. Zij vinden dat zij die keuze moeten kunnen maken. Ik vraag me dat af omdat 1. een sigaret veel meer is dan tabak met een omhulsel erom en 2. omdat rokers anderen er ook mee kunnen schaden.» Watch this vlog

Andere blogs van dit thema: 

Hoe moeten we omgaan met het dilemma van economie versus gezondheid?

Er is een discussie of we nu echt alles moeten doen om onze gezondheid tegen Corona te beschermen, of dat we er juist voor moeten waken om de economie niet teveel te schaden. Ik denk dat deze...» Read this blog

Waarom geven overheden niet meer om ecologische rampen?

Je zou denken dat er nadat die containers in de waddenzee overboord geslagen zijn er snel allerlei maatregelen genomen gaan worden om een herhaling hiervan te voorkomen. Maar dit blijkt moeilijk...» Read this blog

Vlogs van dit thema: 

Moet het nemen van een sigaret een vrije keuze blijven?

Roken wordt steeds meer teruggedrongen en sommige mensen ergeren zich daar behoorlijk aan. Zij willen gewoon gezellig met anderen kunnen blijven roken. Zij vinden dat zij die keuze moeten kunnen maken. Ik vraag me dat af omdat 1. een sigaret veel meer is dan tabak met een omhulsel erom en 2. omdat rokers anderen er ook mee kunnen schaden.» Watch this vlog

Laten we zelf in actie komen om ervoor te zorgen dat de plastic soep verdwijnt

We hebben vast allemaal weleens gehoord van de plastic soep, de eilanden van plastic die in de oceanen drijven. Dat lijkt iets heel abstracts te zijn waar we niet zoveel mee kunnen. Maar het is niet abstract, omdat er ontzettend veel dieren aan dood gaan en ook wij er ziek van kunnen worden. We staan er ook niet machteloos tegenover. In deze vlog tips over wat wij zelf kunnen doen.» Watch this vlog